Làm tròn số và chữ số có nghĩa bằng Casio fx-580VN X cho Phần III

Công cụ này làm tròn một số theo FIX n (n chữ số thập phân), SCI n (n chữ số có nghĩa), NORM 1/2 hoặc đến một hàng bất kỳ, hiện đúng như màn hình máy Casio fx-580VN X và chỉ cách ghi vào 4 ô của phiếu trả lời ngắn. Dùng cho học sinh lớp 12 ôn thi tốt nghiệp và lớp 7 học làm tròn.

Trong đề thi tốt nghiệp THPT từ 2025, Phần III gồm 6 câu trả lời ngắn, mỗi câu 0,5 điểm, đáp án là một con số làm tròn theo yêu cầu đề, ghi tối đa 4 ký tự; sai một chữ số là mất trọn điểm câu đó.

Cách bấm trên Casio fx-580VN X

Trên fx-580VN X bấm SHIFT MENU (SETUP), chọn 3 Number Format rồi chọn 1 Fix (0–9 chữ số thập phân), 2 Sci (1–9 chữ số có nghĩa, 0 là 10) hoặc 3 Norm (1 hoặc 2). Sau đó nhập số, bấm = và máy hiện theo định dạng vừa chọn.

1. SHIFT MENU 3 1 2 — Number Format → Fix 2
2. nhập 3.14159 = — Máy hiện 3.14
3. SHIFT MENU 3 3 1 — Trả về Norm 1 sau khi dùng

Kết quả mong đợi trên máy: 3.14.

Trên fx-880BTG

Trên fx-880BTG bạn vào SETTINGS, mục Number Format, chọn Fix, Sci hoặc Norm; ngoài ra sau khi có kết quả có thể bấm FORMAT để đổi cách hiện. Chuỗi phím 880BTG cho công cụ này đang được bổ sung.

Cách đọc kết quả máy hiện

Máy chỉ đổi cách hiện, giá trị đầy đủ vẫn nằm trong Ans; công cụ hiện số đã làm tròn kèm dòng “Cách máy hiện” và cách ghi vào 4 ô.

• FIX n: đúng n chữ số sau dấu phẩy, kể cả số 0 cuối; 3,14159 với FIX 2 máy hiện 3.14, còn 0,000123 hiện 0.00.
• SCI n: n chữ số có nghĩa dạng a×10ˣ; 0,000123 với SCI 3 máy hiện 1.23×10⁻⁴, còn 3,14159 hiện 3.14×10⁰.
• NORM 1: máy tự chuyển sang dạng mũ khi số nhỏ hơn 0,01 hoặc từ 10¹⁰ trở lên, ví dụ 0,001 hiện 1×10⁻³; NORM 2 chỉ chuyển khi nhỏ hơn 10⁻⁹ nên 0,000123 vẫn hiện 0.000123.
• Ghi vào 4 ô: công cụ tách từng ký tự, ví dụ 3,14 thành 3 , 1 4 và −2,5 thành – 2 , 5; dấu trừ và dấu phẩy đều chiếm một ô.
• Rnd (SHIFT 0): lệnh làm tròn giá trị nội bộ thành đúng số đang hiện, dùng khi đề bắt làm tròn ở bước giữa rồi tính tiếp.

Công thức / Cách làm

Công cụ làm tròn theo quy tắc thông thường (chữ số bỏ đi từ 5 trở lên thì tăng chữ số giữ lại) và áp quy tắc thi: chỉ làm tròn ở bước cuối.

1. Làm tròn đến hàng h: x ≈ h·round(x/h). Với h = 0,1 và x = −2,4567: −2,4567/0,1 = −24,567 → −25 → −2,5.
2. FIX n tương đương làm tròn đến hàng 10⁻ⁿ; SCI n giữ n chữ số có nghĩa tính từ chữ số khác 0 đầu tiên, không đếm số 0 đứng trước.
3. Quy tắc thi (theo config exam.lam_tron, mặc định 2 chữ số thập phân): làm tròn ở bước cuối, các bước trung gian giữ tối thiểu 4 chữ số hoặc dùng Ans, STO.
4. Ghi phiếu trả lời ngắn: tối đa 4 ô, chỉ dùng chữ số 0–9, dấu trừ và dấu phẩy; đề sẽ nói rõ làm tròn đến hàng nào để đáp án vừa 4 ô.
5. Không làm tròn hai lần: 2,4449 làm tròn 2 chữ số là 2,44; làm tròn trước thành 2,445 rồi lại làm tròn sẽ ra 2,45 sai.

Kiểu	Cài trên fx-580VN X	3,14159 máy hiện	0,000123 máy hiện
FIX 2	SHIFT MENU 3 1 2	3.14	0.00
SCI 3	SHIFT MENU 3 2 3	3.14×10⁰	1.23×10⁻⁴
NORM 1	SHIFT MENU 3 3 1	3.14159	1.23×10⁻⁴
NORM 2	SHIFT MENU 3 3 2	3.14159	0.000123

Máy tính với 15 chữ số nội bộ và hiện tối đa 10 chữ số; FIX, SCI chỉ đổi cách hiện, nên bấm Ans × 1000 sau FIX 2 vẫn ra giá trị đầy đủ nhân 1000.

Ví dụ

Ba ví dụ dưới đây là case kiểm thử của công cụ, số máy hiện lấy đúng dòng “Cách máy hiện”.

Đề bài	Nhập	Kết quả
Làm tròn 3,14159 đến 2 chữ số thập phân	Số 3,14159; kiểu FIX; n = 2	3,14; ghi 4 ô: 3 , 1 4
Viết 0,000123 với 3 chữ số có nghĩa	Số 0,000123; kiểu SCI; n = 3	1,23×10⁻⁴; không vừa 4 ô
Làm tròn −2,4567 đến hàng phần mười	Số −2,4567; kiểu Làm tròn đến hàng; hàng 0,1	−2,5; ghi 4 ô: – 2 , 5

Ví dụ 1: Bấm SHIFT MENU 3 1 2 rồi nhập 3.14159 =, máy hiện 3.14. Sau khi xong, bấm SHIFT MENU 3 3 1 để về NORM 1, nếu không mọi kết quả sau cũng chỉ còn 2 chữ số thập phân.

Ví dụ 2: Bấm SHIFT MENU 3 2 3, nhập số và =, máy hiện 1.23×10⁻⁴. Ba chữ số có nghĩa là 1, 2, 3; các số 0 đứng trước không tính. Dạng này không ghi được vào phiếu 4 ô nên đề sẽ yêu cầu đơn vị khác.

Ví dụ 3: Máy không có phím làm tròn theo hàng, công cụ chỉ bạn dùng FIX 1: SHIFT MENU 3 1 1 rồi nhập (−) 2.4567 =, máy hiện −2.5. Dấu trừ chiếm một ô nên vừa đúng 4 ký tự.

Lỗi thường gặp khi bấm

Mất điểm ở Phần III thường không phải vì bấm sai phép tính mà vì làm tròn sớm, làm tròn hai lần hoặc quên trả máy về NORM.

• Cài FIX 2 rồi lấy số trên màn hình nhập lại bằng tay để tính tiếp: sai số cộng dồn làm lệch chữ số cuối. Hãy dùng Ans hoặc STO để giữ giá trị đầy đủ.
• Quên đổi về NORM 1 sau khi dùng FIX: các phép tính sau chỉ hiện 2 chữ số thập phân, 1 ÷ 3 hiện 0.33 và tưởng máy hỏng. Bấm SHIFT MENU 3 3 1.
• Nhầm chữ số thập phân với chữ số có nghĩa: 0,000123 làm tròn 2 chữ số thập phân là 0,00, còn 2 chữ số có nghĩa là 0,00012. Đọc kỹ đề dùng từ nào.
• Làm tròn hai lần: 2,4449 → 2,445 → 2,45 là sai; làm tròn một lần từ giá trị đầy đủ được 2,44.
• Ghi phiếu bằng dấu chấm hoặc bỏ dấu trừ: phiếu chỉ nhận chữ số, dấu trừ và dấu phẩy, mỗi ký tự một ô; −2,5 phải ghi đủ 4 ô – 2 , 5.

Gặp thông báo lỗi khác, tra nhanh tại bảng lỗi máy tính Casio và cách sửa.

Công cụ liên quan

Các dạng Phần III dưới đây đều kết thúc bằng bước làm tròn, nên hãy dùng chúng cùng công cụ này.

• Tính tích phân xác định bằng Casio — tích phân xác định ra số thập phân dài, cần làm tròn theo yêu cầu đề
• Giải phương trình bất kỳ bằng SOLVE — nghiệm từ SHIFT CALC thường lẻ, ghi vào phiếu phải làm tròn đúng hàng
• Tính lãi kép, lãi đơn, gửi định kỳ bằng Casio — bài lãi kép ra số tiền hoặc số kỳ, làm tròn theo đơn vị đề cho
• Nhận dạng số thập phân thành √, π, phân số — đổi số thập phân về √, π, phân số trước khi quyết định có cần làm tròn không
• Tra cách cài đặt và reset máy Casio — reset cài đặt về NORM 1 khi máy đang hiện định dạng lạ
• Hub Số học & tổ hợp — toàn bộ công cụ cùng nhóm, lọc theo lớp

Câu hỏi thường gặp

Cài làm tròn 2 chữ số thập phân trên Casio fx-580VN X bấm thế nào?

Bấm SHIFT MENU để vào SETUP, chọn 3 Number Format, chọn 1 Fix rồi bấm 2. Từ đó mọi kết quả hiện đúng 2 chữ số thập phân, ví dụ 3,14159 hiện 3.14. Muốn trở lại bình thường, bấm SHIFT MENU 3 3 1 để chọn Norm 1.

FIX và SCI khác nhau ở điểm nào?

FIX n cố định số chữ số sau dấu phẩy, còn SCI n cố định số chữ số có nghĩa và luôn hiện dạng a×10ˣ. Với 0,000123, FIX 2 cho 0.00 vì hai chữ số thập phân đầu đều là 0, còn SCI 3 cho 1.23×10⁻⁴ giữ đủ ba chữ số. Đề Toán thường dùng chữ số thập phân, đề Lý Hóa hay dùng chữ số có nghĩa.

Cài FIX có làm sai kết quả các phép tính sau không?

Không, nếu bạn tính tiếp bằng Ans hoặc biến đã lưu, vì máy vẫn giữ 15 chữ số nội bộ và chỉ đổi cách hiện. Kết quả chỉ sai khi bạn đọc số đã làm tròn trên màn hình rồi nhập lại bằng tay. Nếu đề bắt làm tròn giữa chừng, bấm SHIFT 0 (Rnd) để máy làm tròn giá trị nội bộ.

Phiếu trả lời ngắn Phần III ghi được bao nhiêu ký tự?

Theo mẫu phiếu đi kèm đề minh họa Toán tốt nghiệp THPT từ 2025, mỗi câu trả lời ngắn có 4 ô, ghi chữ số 0–9, dấu trừ và dấu phẩy, mỗi ký tự một ô. Vì vậy đề luôn nêu làm tròn đến hàng nào để đáp án vừa 4 ô. Thông số này trang lấy từ config exam.lam_tron.

NORM 1 và NORM 2 nên chọn cái nào?

NORM 1 là mặc định của máy, chuyển sang dạng mũ khi số nhỏ hơn 0,01, nên 0,001 hiện 1×10⁻³. NORM 2 chỉ chuyển khi nhỏ hơn 10⁻⁹, nên 0,000123 vẫn hiện 0.000123, dễ đọc hơn cho bài xác suất và Vật lý. Chọn NORM 2 nếu bạn hay đọc nhầm số mũ âm.

Số 2,4449 làm tròn đến 2 chữ số thập phân là 2,44 hay 2,45?

Là 2,44. Chữ số thứ ba sau dấu phẩy là 4, nhỏ hơn 5, nên giữ nguyên 2,44. Kết quả 2,45 xuất hiện khi làm tròn hai lần: 2,4449 thành 2,445 rồi thành 2,45. Máy với FIX 2 làm tròn một lần từ giá trị đầy đủ nên hiện 2.44, công cụ cũng cho 2,44.

Căn cứ / Nguồn

• Hướng dẫn sử dụng fx-580VN X (Casio), mục “Cấu hình cài đặt” – “Number Format” (Fix, Sci, Norm) và mục “Làm tròn (Rnd)”: phạm vi Fix 0–9, Sci 1–10, ngưỡng chuyển dạng mũ của Norm 1, Norm 2.
• SGK Toán 7 (Kết nối tri thức, tập 1), chương II Số thực, bài Làm tròn và ước lượng: quy tắc làm tròn đến hàng cho trước.
• Quyết định 4068/QĐ-BGDĐT (28/11/2023): Phần III trả lời ngắn 6 câu, mỗi câu 0,5 điểm; đề minh họa Toán 2025 kèm mẫu phiếu trả lời 4 ô.
• Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT (24/12/2024), Điều 21: máy tính cầm tay được mang vào phòng thi.

Chuỗi phím viết theo bố cục fx-580VN X; các mục đánh dấu “đang kiểm chứng” sẽ được xác nhận trên máy thật trước khi gỡ nhãn. Cập nhật: 21/09/2026.